Από τις πρώτες μέρες που ξεκίνησα να ασχολούμαι με την μελισσοκομία, ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: Να βγάλω το δικό μου μέλι αφενός, και αφετέρου να εκμεταλλευτώ όλα τα προϊόντα της κυψέλης. Οι μελισσούλες, αυτά τα θαυματουργά μικρά έντομα, εκτός από το μέλι που όλοι γνωρίζουν πως φτιάχνουν, δημιουργούν και άλλα προϊόντα άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερα γνωστά, όπως το κερί, η γύρη, η πρόπολη, ο βασιλικός πολτός και το δηλητήριο (εντάξει το τελευταίο είναι κάτι πολύ ιδιαίτερο και πολύ δύσκολο για να ασχοληθεί κάποιος). Ένας σωστός μελισσοκόμος, πρέπει να εκμεταλλεύεται όλα τα παραπάνω προϊόντα, αφενός γιατί μπορεί να του αποδώσουν έξτρα εισόδημα εκτός αυτό από το μέλι, και αφετέρου γιατί το κάθε ένα από αυτά έχει τη δική του ομορφιά και το δικό του ενδιαφέρον στους χειρισμούς, στο τρόπο συλλογής και γενικά στην όλη διαδικασία μέχρι τη στιγμή που θα είναι έτοιμα προϊόντα.
Ένα από αυτά τα προϊόντα είναι και ο Βασιλικός Πολτός. Ο γνήσιος, χωρίς καμία επεξεργασία, ελληνικός βασιλικός πολτός κάνει πραγματικά θαύματα. Αρκεί κανείς να σκεφτεί ότι η διαφορά από μία απλή εργάτρια μέλισσα με μία βασίλισσα (παρόλο που προέρχονται από ίδια αυγά) είναι ότι η δεύτερη έχει ταϊστεί σαν προνύμφη για λίγες μόνο μέρες, μόνο με βασιλικό πολτό σε αντίθεση με τις απλές εργάτριες και οι μετέπειτα διαφορές τους είναι τεράστιες. Η βασίλισσα είναι διπλάσια σε μέγεθος από την απλή μέλισσα, ζει 4-5 χρόνια σε αντίθεση με τις εργάτριες που ζουν περίπου 1-6 μήνες, γονιμοποιείται ενώ η εργάτρια όχι, γεννάει την άνοιξη καθημερινά 1500-2000 αυγά που ζυγίζουν όσο 2 φορές το βάρος της (οι άλλες μέλισσες δεν γεννούν) και πολλές ακόμα διαφορές. Και όπως είπαμε πιο πάνω .... όλα αυτά χάρη στον βασιλικό πολτό.
Δεν θα αναφερθώ στην παρούσα ανάρτηση για τις βιταμίνες, τα αμινοξέα, τα μέταλλα, τα ιχνοστοιχεία και τις λοιπές πολύτιμες ουσίες που έχει, γιατί ο κατάλογος είναι τεράστιος και μπορεί ο καθένας να τα βρει εύκολα googlάρωντας τη λέξη βασιλικός πολτός. Ούτε στα τεράστια οφέλη που υπάρχουν με την κατανάλωση του πολτού γιατί κι εδώ ο κατάλογος είναι μακρύς.
Θα προτιμούσα στην παρούσα ανάρτηση να εξηγήσω με λίγα λόγια πως γίνεται ο πολτός (για αυτούς που δεν γνωρίζουν) που έχει και περισσότερο ενδιαφέρον. Όσο για το οφέλη μπορείτε να τα ψάξετε εύκολα μόνοι σας.
Για την παραγωγή πολτού λοιπόν, ο μελισσοκόμος τοποθετεί σε κυψέλλες που δεν έχουν βασίλισσα (ορφανά τα λέμε), πλαστικά ή κέρινα κελιά (τα λεγόμενα βασιλικά κελιά), στα οποία έχει πιο πριν βάλει από μία σταγόνα αραιωμένο βασιλικό πολτό και από μία λάρβα (είναι η μικρή προνύμφη που βγαίνει από το αυγό της βασίλισσας). Η τοποθέτηση της λάρβας αυτής γίνεται με τον εμβολιασμό. Με ένα εμβολιαστήρι παίρνουμε τη μικροσκοπική λάβρα από πλαίσια άλλων κυψελλών (ουσιαστικά είναι αυγά που την τέταρτη μέρα έχουν σκάσει και έχουν βγει οι προνύμφες) και τις τοποθετούμε στα βασιλικά κελιά που είπαμε προηγουμένως. Βάζοντας τα κελιά αυτά στα ορφανά μελίσσια, ουσιαστικά τα βάζουμε στην διαδικασία να φτιάξουν μόνα τους νέα βασίλισσα για το σμήνος.
Βασίλισσα φτιάχνουν, ταϊζοντας τις λάρβες αυτές με αρκετή ποσότητα βασιλικού πολτού που εκκρίνεται από ειδικούς αδένες του φάρυγγα των εργατριών. Η τρίτη μέρα από την τοποθέτηση των βασιλικών κελιών, είναι η μέρα που το κελί συγκεντρώνει το μέγιστο βασιλικό πολτό. Νωρίτερα δεν θα έχουν τοποθετήσει αρκετή ποσότητα πολτού, ενώ αργότερα επειδή ήδη η λάρβα έχει αρχίσει να μεγαλώνει τρώγοντας τον πολτό, τότε θα αρχίσει να λιγοστεύει ο πολτός. Έτσι λοιπόν, ο μελισσοκόμος πηγαίνει την τρίτη μέρα και αφαιρεί το πλαίσιο με τα βασιλικά κελιά, τα ξεσφραγίζει, με το εμβολιαστήρι αφαιρεί από μέσα την λάβρα που ήδη έχει μεγαλώσει, και με ειδικό κουταλάκι συλλογής πολτού ή με ειδική συσκευή αναρρόφησης συλλέγει τον πολτό. Έπειτά εμβολιάζει και πάλι και ξανατοποθετεί το πλαίσιο μέσα στο ορφανό μελίσσι. Ανά 3 μέρες πηγαίνει και επαναλαμβάνει την διαδικασία συλλέγοντας τον βασιλικό πολτό. Φυσικά απαιτούνται και άλλες μελισσοκομικές εργασίες για όλο αυτό, πριν την διαδικασία έναρξης και κατά τη διάρκεια της συλλογής πολτού, αλλά αυτές είναι μελισσοκομικές εργασίες και στην παρούσα φάση δεν τις αναλύω.
Αυτό που είναι σημαντικό και πρέπει όλοι να γνωρίζουν, είναι ότι ο ελληνικός πολτός δεν έχει καμία σχέση με τον εισαγώμενο από Κίνα ή άλλες χώρες. Επίσης ο πολτός είναι προϊόν που παράγουν οι μέλισσες και δεν χρειάζεται καμία επεξεργασία. Πρέπει αμέσως μετά τη συλλογή του να μπει σε ψυγείο όπου εκεί διατηρείται για 6-12 μήνες, ενώ στην κατάψυξη για 1-1,5 χρόνο. Μετά χάνει όλες τις πολυτιμες ουσίες που περιέχει.
Να προτιμάτε πάντα βασιλικό πολτό ελληνικό και από μελισσοκόμους που γνωρίζετε και εμπιστεύεστε. Σε καμία περίπτωση μην αγοράζετε πολτό από κάπου επειδή σας φάνηκε φθηνός. Αν κάποιος σας πουλάει φθηνό πολτό, τότε σίγουρα κάτι δεν πάει καλά.
Φρέσκος, ακατέργαστος βασιλικός πολτός Μέλι Μαργαρίτα 10 γραμμαρίων
Βασιλικά κελιά από τα οποία συλλέγεται ο πολτός Μέλι Μαργαρίτα
